İran ile devam eden çatışmalar küresel enerji piyasalarını sarsarken, Basra Körfezi’nden gerçekleştirilen gizli ham petrol sevkiyatları fiyatların aşırı yükselmesini önleyen kritik bir mekanizmaya dönüştü. Ortadoğu üreticileri, enerji kaynaklı enflasyon risklerini azaltmak ve olası bir arz şokunun önüne geçmek amacıyla büyük miktarlarda petrolü bölgeden çıkarmaya devam ediyor.
Karanlık Filolar ve Gizli Transferler
Hürmüz Boğazı’ndan fark edilmeden geçen tankerlerin, Umman Körfezi açıklarında diğer gemilere yük aktarımı yaptığı belirtiliyor. Analistler ve tüccarlar için takibi oldukça zor olan bu “karanlık” sevkiyatların hacminin günlük 4 milyon varilin üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Savaş öncesi günde yaklaşık 20 milyon varilin geçtiği stratejik su yolunda, ABD Enerji Bakanı Chris Wright’ın son verileri akışın günde 9 milyon varil seviyesinde olduğunu ortaya koydu.
Yüksek Risk ve Operasyonel Maliyetler
Sektör temsilcileri, Brent petrolün varil başına 80-90 dolar bandında seyretmesiyle piyasaların 150 dolarlık ekstrem senaryolardan korunduğunu belirtiyor. Ancak bu fiyat istikrarının bedeli ağır oluyor; transponderları kapatarak ilerleyen gemiler sürekli saldırı tehdidi altında bulunuyor. Abu Dhabi National Oil Co (Adnoc), “Gemilerimizin defalarca hedef alınmasına rağmen, enerjiyi küresel pazarlara güvenli bir şekilde ulaştırma sorumluluğumuzu yerine getirmeye kararlıyız” diyerek müşteri taahhütlerini karşılamaya odaklandıklarını vurguladı.
Sadece BAE değil; Irak, Katar ve Kuveyt’ten gelen kargoların da benzer yöntemlerle taşındığı görülüyor. Uydu verileri, Umman kıyıları açıklarında bekleyen gemi sayısının Ocak ayındaki 40 seviyesinden yaklaşık 150’ye yükseldiğini gösteriyor. Bu süreçte Adnoc’a ait 23 geminin saldırıya uğradığı, bir denizcinin hayatını kaybettiği ve 20 mürettebatın yaralandığı bildirildi.
Suudi Arabistan ve Alternatif Rotalar
Henüz büyük miktarlarda kendi varilini bu yöntemle taşımayan Suudi Arabistan, Kızıldeniz rotasındaki Husi tehdidi nedeniyle Basra Körfezi’ndeki limanlarında faaliyetlerini artırdı. Ülkenin tanker şirketi Bahri, Umman kıyıları açıklarındaki transfer noktalarında düzenli olarak gemilerini konumlandırıyor; şu an bölgede 38 milyon varil taşıma kapasitesine sahip toplam 16 süper tanker bulunuyor.
Sektöre Yansımalar
Hürmüz Boğazı’ndaki bu “gölge ticaret”, enerji piyasalarını büyük bir çöküşten korusa da denizcilik sektöründe güvenlik risklerini ve sigorta maliyetlerini yukarı çekiyor. Operasyonel gizliliğin ön plana çıktığı bu dönemde, geleneksel sevkiyat rotalarının yerini yüksek riskli transfer noktalarına bırakması, lojistik zincirindeki kırılganlığı artırıyor. Bu durum, özellikle “karanlık” ticaret yapan gemi sahiplerinin risk iştahını ve sigorta primlerindeki volatiliteyi tetikleyen temel unsur haline gelmiş durumda.
