ABD Başkanı Donald Trump, Haziran ayında imzalanan ve Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemilere yönelik saldırıları geçici olarak durduran ateşkesin sona erdiğini resmen ilan ederek bölgedeki jeopolitik dengelerde kritik bir kırılma noktasına işaret etti. Beyaz Saray’da Savunma Bakanı Pete Hegseth’in de katılımıyla gerçekleştirilen kabine toplantısında konuşan Trump, İran liderliğinin görüşmelerin devam etmesini talep etmesine rağmen Washington’un bu talebi reddettiğini ve Tahran’a ateşkesin bittiğini net bir dille ilettiğini vurguladı. Bu açıklama, Haziran ayında varılan mutabakat zaptının keskin bir şekilde tersine döndüğünü gösterirken, ABD’nin hem ekonomik hem de askeri yanıt mekanizmalarını derhal harekete geçirdiği sinyallerini veriyor.
ABD Hazine Bakanlığı, İran rejimi üzerindeki mali baskıyı artırmak amacıyla kapsamlı ve çok katmanlı bir yeni yaptırım paketi duyurdu. Yaptırımların odağında, İran liderliğine bağlı finansör Ansari ile Saint Kitts ve Nevis merkezli Smart Global Limited şirketi yer alıyor. OFAC (Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi) verilerine göre, söz konusu şahıs ve şirket; Almanya, Lüksemburg, Birleşik Krallık, İspanya, Kıbrıs ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi farklı yargı bölgelerinde kurulan paravan şirketler ve mali hesaplar aracılığıyla, yaptırım uygulanan İran bankaları adına yılda milyarlarca dolar tutarında para transferi gerçekleştirdiği iddia ediliyor. Hazine Bakanlığı, Ansari’yi ve şirketi, İran liderliğini ve İslam Devrim Muhafızları Teşkilatı’nı (IRGC) hedef alan yetkililer altında belirledi.
Yaptırım listesi sadece finansörlerle sınırlı kalmadı; operasyonları kolaylaştırdığı gerekçesiyle Hong Kong merkezli CDM Trading Limited ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Naba Alzaki Raw Materials Trading LLC de hedef alındı. Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptığı açıklamada “Sözde Dini Lider, rejimi çökerken inzivada saklanıyor” diyerek sert bir dil kullandı ve rejim elitlerinin küresel finans sisteminden izole edilmesi için eldeki her aracın kullanılacağını belirtti. Bu ekonomik tedbirler, İran’ın bu hafta başında Hürmüz Boğazı’nda üç ticari gemiye yönelik saldırılarını yeniden başlatmasının hemen ardından devreye alındı.
Ekonomik baskının yanı sıra ABD’nin askeri tepkisi de belirgin bir şekilde arttı. ABD Merkez Komutanlığı, İran’ın askeri hedeflerine karşı iki gün içinde arka arkaya operasyonlar düzenlediğini açıkladı. 7 Temmuz’da yaklaşık 80 hedef (bunların 60’ından fazlası İslam Devrim Muhafızları’na ait küçük botlar) vurulurken, 8 Temmuz’da hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme varlıkları, füze ve insansız hava aracı depolama alanları ile deniz yetenekleri ve askeri lojistik altyapısı da dahil olmak üzere 90 hedef daha imha edildi. Yenilenen çatışmalar, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere yeniden açılmasını sağlayan ve ABD’nin sınırlı müdahalesini teşvik eden Haziran ayındaki mutabakatın sona erdiğinin en somut kanıtı olarak görülüyor.
Limandayiz yorumu
Haziran ayında imzalanan ateşkes ile Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğinin güvenle devam etmesi ve İran petrol ihracatına yönelik yaptırımların kısmen hafifletilmesi süreci, Tahran’ın saldırılarını yenilemesiyle birlikte sona ermiştir. Washington’un hem askeri operasyonları hem de finansal izolasyonu eş zamanlı olarak kullanması, bölgedeki deniz ticareti güvenliği için yeni ve belirsiz bir dönem başlatmıştır. Denizcilik sektörü, Hürmüz Boğazı’ndaki risklerin tekrar yükselmesi durumunda sigorta primlerindeki keskin artışlar, rota değişiklikleri ve operasyonel gecikmeler gibi ciddi zorluklarla karşı karşıya kalabilir.
Kaynak: gCaptain
