Hürmüz krizi, 2026 yılında Türkiye’nin enerji faturasına 14 milyar dolar ek yük getirebilir. ABD-İsrail ile İran savaşının ardından yükselen fosil yakıt fiyatları, Türkiye’nin yıllık enerji ithalat faturasını yaklaşık yüzde 30’luk bir artışa dönüştürüyor.
Ember’in bugün yayımladığı rapora göre bu rakamın temel nedeni petrol tarafındaki ek maliyettir. Savaş sonrasında petrol fiyatlarında varil başına ortalama 35 dolarlık artış yaşanması, Türkiye’nin yüksek ithalat bağımlılığı nedeniyle yıllık 7,7 milyar dolarlık ilave maliyet yaratacağını gösteriyor.
Türkiye’nin fosil yakıtlara yüksek bağımlılığı her küresel krizde enerji faturasına sert şekilde yansıyor. 2022’de Rusya-Ukrayna savaşı ile birlikte Türkiye’nin yıllık net enerji faturası 80 milyar doların üzerine çıkarak tarihi zirvesine ulaştı ve ülkenin en yüksek üçüncü cari açığını vermesine neden oldu.
Hürmüz Boğazı’nın gemi geçişlerine kapanması, küresel enerji piyasalarında arz güvenliği endişelerini artırdı. Küresel petrol arzı ile LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sini geçtiği boğazdaki kesinti, petrol ve doğalgaz fiyatlarında sert yükselişlere yol açtı.
Ember’in çalışmasına göre savaşın başlamasından 1 Mayıs’a kadar Brent petrol fiyatları yüzde 50, Avrupa doğalgaz fiyatları yüzde 45 yükseldi. Raporda, bu fiyat seviyelerinin yıl sonuna kadar korunacağı varsayımıyla yapılan hesaplamada Türkiye’nin enerji ithalat faturasının 2025’e kıyasla yaklaşık 14 milyar dolar artacağı öngörüldü.
Bu tutarın 7,7 milyar doları petrol, 6,4 milyar doları ise doğalgaz ithalatından kaynaklanıyor. Ek maliyetin en büyük nedeni petrol fiyatlarıdır ve Türkiye’nin yüksek ithalat bağımlılığı nedeniyle bu artışın 2026 yılı boyunca 7,7 milyar dolarlık ilave maliyet yaratacağı hesaplanıyor.
Türkiye’nin fosil yakıt bağımlılığı her küresel krizde enerji faturasının yükselmesine zemin hazırlıyor. Enerji faturasının büyük bir kısmını oluşturan nihai tüketim sektörlerinde elektrifikasyonun hızlandırılması, ithalat yükünü kalıcı olarak hafifletecek.
Raporun yazarı Bahadır Sercan Gümüş, Türkiye’nin fosil yakıt bağımlılığını ele alması gerektiğini vurguladı.
